Κάθε πρόταση αποτελείται από βασικά μέρη που της δίνουν νόημα. Για να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί μια πρόταση και να τη συντάξουμε σωστά, είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε αυτά τα μέρη: το υποκείμενο, το αντικείμενο και το κατηγορούμενο.
**1. Υποκείμενο:**
Το **υποκείμενο** είναι αυτό που κάνει την ενέργεια του ρήματος ή βρίσκεται σε μια κατάσταση. Είναι το πρόσωπο, το ζώο ή το πράγμα για το οποίο μιλάει η πρόταση.
*Πώς το βρίσκουμε:* Ρωτάμε: "**Ποιος/Ποια/Ποιο;**" ή "**Τι;**" πριν από το ρήμα.
*Πτώση:* Βρίσκεται πάντα σε **ονομαστική πτώση**.
*Παράδειγμα:* "Ο **Γιάννης** διαβάζει ένα βιβλίο." (Ποιος διαβάζει; Ο Γιάννης.)
**2. Αντικείμενο:**
Το **αντικείμενο** είναι αυτό που δέχεται την ενέργεια του ρήματος. Δεν είναι όλα τα ρήματα μεταβατικά (δηλαδή δεν δέχονται όλα αντικείμενο).
*Πώς το βρίσκουμε:* Ρωτάμε: "**Τι;**" ή "**Ποιον/Ποια/Ποιο;**" μετά το ρήμα.
*Πτώση:* Βρίσκεται συνήθως σε **αιτιατική πτώση** (άμεσο αντικείμενο). Μπορεί να υπάρχει και έμμεσο αντικείμενο σε γενική πτώση, αλλά αυτό είναι λιγότερο συχνό στα Νέα Ελληνικά.
*Παράδειγμα:* "Ο Γιάννης διαβάζει **ένα βιβλίο**." (Τι διαβάζει; Ένα βιβλίο.)
**3. Κατηγορούμενο:**
Το **κατηγορούμενο** είναι μια λέξη (συνήθως ουσιαστικό, επίθετο ή αντωνυμία) που συμπληρώνει το νόημα ενός συνδετικού ρήματος (όπως "είμαι", "γίνομαι", "φαίνομαι", "αποδεικνύομαι", "ονομάζομαι") και αναφέρεται στο υποκείμενο της πρότασης, προσδιορίζοντάς το ή χαρακτηρίζοντάς το.
*Πώς το βρίσκουμε:* Αναζητούμε ένα συνδετικό ρήμα και ρωτάμε: "**Τι είναι/γίνεται/φαίνεται το υποκείμενο;**"
*Πτώση:* Βρίσκεται πάντα σε **ονομαστική πτώση** όταν αναφέρεται στο υποκείμενο.
*Παράδειγμα:* "Ο Γιάννης είναι **μαθητής**." (Τι είναι ο Γιάννης; Μαθητής.)
*Σημείωση:* Μην το μπερδεύεις με το ρήμα. Το ρήμα είναι η ενέργεια, ενώ το κατηγορούμενο είναι η ιδιότητα ή η ταυτότητα που αποδίδεται στο υποκείμενο μέσω του ρήματος.
