Το mole (μολ) είναι μια θεμελιώδης μονάδα μέτρησης στη Χημεία, παρόμοια με το «ντουζίνα» (12 τεμάχια) ή το «ζεύγος» (2 τεμάχια), αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Συγκεκριμένα, ένα mole οποιασδήποτε ουσίας περιέχει πάντα τον ίδιο αριθμό σωματιδίων (άτομα, μόρια, ιόντα κ.λπ.), ο οποίος είναι ίσος με τον αριθμό Avogadro (Ν<sub>Α</sub>), περίπου 6,022 x 10<sup>23</sup> σωματίδια. Αυτός ο τεράστιος αριθμός μας επιτρέπει να μετράμε πρακτικά τις απειροελάχιστες ποσότητες ατόμων και μορίων.
Η σημασία του mole στους χημικούς υπολογισμούς είναι τεράστια. Συνδέει τη μάζα μιας ουσίας (που μετράμε σε γραμμάρια) με τον αριθμό των σωματιδίων της. Η γραμμομοριακή μάζα (Μ) μιας ουσίας είναι η μάζα ενός mole αυτής της ουσίας και εκφράζεται σε g/mol. Αριθμητικά, η γραμμομοριακή μάζα ενός στοιχείου είναι ίση με τη σχετική ατομική του μάζα (Α<sub>r</sub>) σε γραμμάρια, ενώ για μια ένωση είναι ίση με τη σχετική μοριακή της μάζα (Μ<sub>r</sub>) σε γραμμάρια.
Για παράδειγμα, το υδρογόνο έχει Α<sub>r</sub> ≈ 1, οπότε η γραμμομοριακή του μάζα είναι 1 g/mol. Το νερό (H<sub>2</sub>O) έχει Μ<sub>r</sub> ≈ 18 (2x1 + 16), οπότε η γραμμομοριακή του μάζα είναι 18 g/mol. Αυτό σημαίνει ότι 18 γραμμάρια νερού περιέχουν 6,022 x 10<sup>23</sup> μόρια νερού.
Με τη βοήθεια του mole, μπορούμε να κάνουμε μετατροπές μεταξύ μάζας (m), αριθμού moles (n) και αριθμού σωματιδίων (N) χρησιμοποιώντας τις σχέσεις:
1. n = m / M (όπου m είναι η μάζα σε γραμμάρια και M η γραμμομοριακή μάζα σε g/mol)
2. N = n * N<sub>Α</sub> (όπου N είναι ο αριθμός σωματιδίων και N<sub>Α</sub> ο αριθμός Avogadro)
Αυτές οι σχέσεις είναι κεντρικές για τη στοιχειομετρία, επιτρέποντάς μας να υπολογίζουμε τις ποσότητες των αντιδρώντων και των προϊόντων σε μια χημική αντίδραση, καθώς οι συντελεστές στις χημικές εξισώσεις αντιπροσωπεύουν αναλογίες moles.
