Στη Χημεία, φαινόμενο ονομάζουμε κάθε αλλαγή που παρατηρείται στην ύλη. Τα φαινόμενα διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες: τα φυσικά και τα χημικά. Η κύρια διαφορά τους έγκειται στο αν αλλάζει η χημική ταυτότητα της ουσίας.
Ένα **φυσικό φαινόμενο** είναι μια αλλαγή στην ύλη που δεν μεταβάλλει τη χημική της σύσταση. Αυτό σημαίνει ότι η ουσία παραμένει η ίδια, απλώς αλλάζει η μορφή, η κατάσταση ή η εμφάνισή της. Για παράδειγμα, όταν το νερό παγώνει και γίνεται πάγος, εξακολουθεί να είναι νερό (H₂O), απλά έχει αλλάξει από υγρή σε στερεά κατάσταση. Άλλα παραδείγματα φυσικών φαινομένων είναι το βράσιμο του νερού, η διάλυση ζάχαρης σε νερό, το λύγισμα ενός μετάλλου ή το σπάσιμο ενός γυαλιού. Τα φυσικά φαινόμενα είναι συχνά αναστρέψιμα.
Αντίθετα, ένα **χημικό φαινόμενο**, ή αλλιώς χημική αντίδραση, είναι μια αλλαγή κατά την οποία μία ή περισσότερες ουσίες μετατρέπονται σε νέες ουσίες με διαφορετικές ιδιότητες. Σε ένα χημικό φαινόμενο, διασπώνται οι αρχικοί χημικοί δεσμοί και δημιουργούνται νέοι, σχηματίζοντας νέα μόρια. Για παράδειγμα, όταν καίγεται το ξύλο, μετατρέπεται σε στάχτη, καπνό και αέρια, τα οποία είναι εντελώς διαφορετικές ουσίες από το αρχικό ξύλο. Άλλα παραδείγματα χημικών φαινομένων είναι η σκουριά του σιδήρου, το μαγείρεμα ενός αυγού, η πέψη των τροφών ή η καύση βενζίνης στον κινητήρα ενός αυτοκινήτου. Τα χημικά φαινόμενα είναι συνήθως μη αναστρέψιμα.
Συνοψίζοντας, η κρίσιμη ερώτηση για να ξεχωρίσουμε τα δύο είναι: δημιουργήθηκε νέα ουσία; Αν ναι, είναι χημικό. Αν όχι, είναι φυσικό.
