Το απαρέμφατο στην Αρχαία Ελληνική είναι ένας ρηματικός τύπος που εκφράζει την έννοια του ρήματος χωρίς να προσδιορίζει πρόσωπο και αριθμό. Χρησιμοποιείται με δύο βασικές λειτουργίες, ως ειδικό και ως τελικό.
Το **ειδικό απαρέμφατο** χρησιμοποιείται για να δηλώσει το περιεχόμενο ενός ρήματος. Συμπληρώνει συνήθως ρήματα που εκφράζουν: 1) Λέξη/Ανακοίνωση (π.χ. λέγω, φημί, ἀγγέλλω), 2) Γνώμη/Σκέψη (π.χ. νομίζω, οἶδα, ἡγοῦμαι), 3) Αντίληψη (π.χ. ἀκούω, ὁρῶ, αἰσθάνομαι). Το ειδικό απαρέμφατο λειτουργεί ως αντικείμενο του κύριου ρήματος, απαντώντας στην ερώτηση «τι;». Το υποκείμενό του τίθεται σε αιτιατική πτώση, αν είναι διαφορετικό από το υποκείμενο του ρήματος εξάρτησης. Αν είναι το ίδιο, παραλείπεται και εννοείται από το υποκείμενο του ρήματος εξάρτησης. Για παράδειγμα: «Λέγω σε γράφειν» (λέω ότι εσύ γράφεις) – εδώ το «σε» είναι το υποκείμενο του «γράφειν». Αντίθετα, «Λέγω γράφειν» (λέω ότι εγώ γράφω) – το υποκείμενο «εγώ» εννοείται.
Το **τελικό απαρέμφατο** χρησιμοποιείται για να δηλώσει τον σκοπό ή το αποτέλεσμα μιας πράξης. Συμπληρώνει συνήθως ρήματα που εκφράζουν: 1) Κίνηση/Πορεία (π.χ. ἔρχομαι, πέμπω), 2) Πρόθεση/Σκοπό (π.χ. δίδωμι, παρασκευάζω). Το τελικό απαρέμφατο λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του σκοπού ή του αποτελέσματος, απαντώντας στην ερώτηση «γιατί;» ή «με ποιο σκοπό;». Συχνά εισάγεται με το άρθρο «τοῦ» σε γενική πτώση ή με το «ὥστε». Το υποκείμενό του είναι συνήθως το ίδιο με το υποκείμενο του ρήματος εξάρτησης, ή εννοείται. Αν είναι διαφορετικό, τίθεται σε αιτιατική. Για παράδειγμα: «Ἦλθον μαθεῖν» (Ήρθα για να μάθω) – σκοπός της έλευσης είναι η μάθηση. «Ἔδωκε βιβλίον ἀναγνῶναι» (Έδωσε βιβλίο για να διαβάσει) – σκοπός της δωρεάς είναι η ανάγνωση.
Η βασική διαφορά τους είναι η λειτουργία: το ειδικό δηλώνει το *περιεχόμενο* (τι λέγεται/σκέφτεται), ενώ το τελικό δηλώνει τον *σκοπό* (γιατί γίνεται κάτι).
