Η Μάχη του Μαραθώνα, που διεξήχθη το 490 π.Χ., δεν ήταν απλώς μια στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Αθηναίων και Περσών, αλλά ένα κομβικό γεγονός με τεράστιες επιπτώσεις για την πορεία της Ευρώπης. Αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη απόπειρα της Περσικής Αυτοκρατορίας να επεκταθεί στην ηπειρωτική Ελλάδα και, κατ' επέκταση, στη Δυτική Ευρώπη.
Η νίκη των Αθηναίων, με την αποφασιστική στρατηγική του Μιλτιάδη, ανέκοψε την περσική προέλαση προς τα δυτικά. Αν οι Πέρσες είχαν επικρατήσει, η Ελλάδα θα είχε υποδουλωθεί και η περσική επιρροή θα είχε εξαπλωθεί σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Αυτό θα σήμαινε την πιθανή καταστολή της ανερχόμενης ελληνικής δημοκρατίας, φιλοσοφίας, τέχνης και επιστήμης, τα οποία αποτέλεσαν τα θεμέλια του δυτικού πολιτισμού.
Η επιτυχία στον Μαραθώνα έδωσε στους Έλληνες την πίστη ότι μπορούσαν να αντισταθούν σε έναν φαινομενικά ανίκητο εχθρό. Ενίσχυσε το αίσθημα της ενότητας και της αυτοδιάθεσης απέναντι στην τυραννία, αξίες που αργότερα διαμόρφωσαν την πολιτική σκέψη και τα ιδεώδη της Ευρώπης. Η διατήρηση της ελληνικής ανεξαρτησίας επέτρεψε την άνθηση της κλασικής εποχής, με την Αθήνα να γίνεται το λίκνο της δημοκρατίας και της πνευματικής ανάπτυξης, στοιχεία που κληροδοτήθηκαν στη συνέχεια σε όλη την Ευρώπη.
Συνολικά, η Μάχη του Μαραθώνα διαφύλαξε την πολιτιστική και πολιτική αυτονομία της Ελλάδας, επιτρέποντας την απρόσκοπτη ανάπτυξη των θεσμών και των ιδεών που αποτέλεσαν τον ακρογωνιαίο λίθο του δυτικού πολιτισμού. Χωρίς αυτή τη νίκη, η Ευρώπη που γνωρίζουμε σήμερα θα ήταν πιθανότατα πολύ διαφορετική, φέροντας έντονα τα σημάδια μιας ανατολικής, αυταρχικής επιρροής.