Ο Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος ήταν μια ένοπλη σύγκρουση που διεξήχθη στην Ελλάδα από το 1946 έως το 1949, αν και οι ρίζες της βρίσκονται ήδη από την περίοδο της Κατοχής (1941-1944). Αντιπαρατέθηκαν οι κυβερνητικές δυνάμεις, υποστηριζόμενες αρχικά από τη Μεγάλη Βρετανία και στη συνέχεια κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες (στο πλαίσιο του Δόγματος Τρούμαν), εναντίον του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ), ο οποίος αποτελούνταν κυρίως από κομμουνιστές και αριστερούς, με στήριξη από τις γειτονικές κομμουνιστικές χώρες (Γιουγκοσλαβία, Αλβανία, Βουλγαρία).
Τα αίτια του Εμφυλίου ήταν πολύπλοκα και πολυδιάστατα:
1. **Προϋπάρχουσες εσωτερικές διαιρέσεις**: Η ελληνική κοινωνία ήταν ήδη βαθιά διχασμένη από την περίοδο του Μεσοπολέμου (Βενιζελικοί-Αντιβενιζελικοί, μοναρχικοί-αντιμοναρχικοί), με έντονες πολιτικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις.
2. **Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης**: Κατά τη διάρκεια της γερμανικής, ιταλικής και βουλγαρικής Κατοχής, αναπτύχθηκαν ισχυρές αντιστασιακές οργανώσεις. Η μεγαλύτερη και πιο οργανωμένη ήταν το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ) με το στρατιωτικό του σκέλος, τον Ελληνικό Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (ΕΛΑΣ), που ελεγχόταν από το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ). Παράλληλα, υπήρχαν και άλλες, μικρότερες, εθνικιστικές ή αντικομμουνιστικές αντιστασιακές ομάδες. Αυτή η περίοδος οδήγησε σε ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των αντιστασιακών οργανώσεων για τον έλεγχο της μετακατοχικής Ελλάδας.
3. **Η διαχείριση της απελευθέρωσης**: Με την αποχώρηση των Γερμανών το 1944, δημιουργήθηκε ένα κενό εξουσίας. Η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ της κυβέρνησης εθνικής ενότητας (που επέστρεψε από την εξορία) και του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ σχετικά με τον αφοπλισμό των αντιστασιακών δυνάμεων οδήγησε στα Δεκεμβριανά του 1944, την πρώτη μεγάλη ένοπλη σύγκρουση στην Αθήνα.
4. **Η παρέμβαση των ξένων δυνάμεων και ο Ψυχρός Πόλεμος**: Η Ελλάδα αποτέλεσε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των δυτικών δυνάμεων (Βρετανία, ΗΠΑ) και του σοβιετικού μπλοκ. Η Βρετανία, αρχικά, και στη συνέχεια οι ΗΠΑ, θεωρούσαν ζωτικής σημασίας την αποτροπή της επικράτησης των κομμουνιστών στην Ελλάδα, φοβούμενες την εξάπλωση του κομμουνισμού στην Ευρώπη. Η αμερικανική βοήθεια (Δόγμα Τρούμαν) έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην έκβαση του πολέμου.
5. **Οικονομική και κοινωνική εξαθλίωση**: Η Ελλάδα βγήκε από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και την Κατοχή με κατεστραμμένες υποδομές, τεράστια φτώχεια και κοινωνική αναταραχή, συνθήκες που όξυναν τις αντιθέσεις και ώθησαν πολλούς στον ένοπλο αγώνα.
