Αγαπητέ μαθητή, η αφήγηση είναι ο τρόπος με τον οποίο μας λέγεται μια ιστορία. Η επιλογή του αφηγηματικού προσώπου είναι καθοριστική για το πώς ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται τα γεγονότα και τους χαρακτήρες.
Η **πρωτοπρόσωπη αφήγηση** είναι όταν ο αφηγητής είναι ο ίδιος ένας χαρακτήρας μέσα στην ιστορία. Χρησιμοποιεί αντωνυμίες όπως «εγώ», «μου», «με», «εμείς». Ο αναγνώστης βλέπει τα γεγονότα μέσα από τα μάτια αυτού του χαρακτήρα, γνωρίζει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες του. Αυτό δημιουργεί μια αίσθηση άμεσης εμπλοκής και οικειότητας, αλλά η οπτική γωνία είναι περιορισμένη – γνωρίζουμε μόνο ό,τι γνωρίζει ή βιώνει ο αφηγητής. Παραδείγματα αποτελούν ημερολόγια, αυτοβιογραφίες ή μυθιστορήματα όπου ένας ήρωας αφηγείται την ιστορία του.
Αντίθετα, η **τριτοπρόσωπη αφήγηση** είναι όταν ο αφηγητής βρίσκεται έξω από την ιστορία και δεν είναι χαρακτήρας της. Χρησιμοποιεί αντωνυμίες όπως «αυτός», «αυτή», «αυτό», «αυτοί», «αυτές», «αυτά». Ο αφηγητής μπορεί να είναι:
1. **Παντογνώστης**: Γνωρίζει τα πάντα για όλους τους χαρακτήρες – τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τα κίνητρά τους, ακόμα και γεγονότα που δεν έχουν συμβεί ακόμα. Έχει μια ευρεία και ολοκληρωμένη εικόνα.
2. **Περιορισμένος**: Εστιάζει στην οπτική γωνία ενός μόνο χαρακτήρα, αλλά εξακολουθεί να αφηγείται την ιστορία σε τρίτο πρόσωπο. Γνωρίζει τις σκέψεις και τα συναισθήματα μόνο αυτού του χαρακτήρα.
Η τριτοπρόσωπη αφήγηση προσφέρει μια πιο αντικειμενική ή ευρύτερη οπτική γωνία, επιτρέποντας στον συγγραφέα να εξερευνήσει περισσότερους χαρακτήρες και καταστάσεις.
Η βασική διαφορά λοιπόν έγκειται στο ποιος λέει την ιστορία: ένας χαρακτήρας μέσα σε αυτήν (πρωτοπρόσωπη) ή ένας παρατηρητής απ' έξω (τριτοπρόσωπη).
