Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 δεν ήταν αποτέλεσμα ενός μόνο γεγονότος, αλλά μια σύνθετη διαδικασία που πυροδοτήθηκε από μακροχρόνια και βραχυπρόθεσμα αίτια, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Καταρχάς, η μακραίωνη οθωμανική κυριαρχία (σχεδόν 400 χρόνια) δημιούργησε ένα αίσθημα καταπίεσης και σκλαβιάς στον ελληνικό πληθυσμό, ενισχύοντας την επιθυμία για ελευθερία και αυτοδιάθεση. Η βαριά φορολογία, οι θρησκευτικοί και κοινωνικοί περιορισμοί και η έλλειψη πολιτικών δικαιωμάτων τροφοδότησαν τη δυσαρέσκεια.
Ένας καθοριστικός παράγοντας ήταν η επίδραση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Μέσα από τα έργα διαφωτιστών όπως ο Ρήγας Φεραίος και ο Αδαμάντιος Κοραής, διαδόθηκαν οι ιδέες της ελευθερίας, της ισότητας, της αυτοδιάθεσης των λαών και της εθνικής ανεξαρτησίας. Αυτές οι ιδέες, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της παιδείας και τη δημιουργία σχολείων, συνέβαλαν στην αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων και στην καλλιέργεια του πόθου για ένα ανεξάρτητο κράτος.
Παράλληλα, η οικονομική ανάπτυξη των Ελλήνων, ιδίως στον τομέα της ναυτιλίας και του εμπορίου, δημιούργησε μια εύπορη τάξη (προεστοί, Φαναριώτες, πλοιοκτήτες) που είχε τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει και να υποστηρίξει την επαναστατική προσπάθεια. Η ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας το 1814 στην Οδησσό αποτέλεσε τον οργανωτικό πυρήνα της Επανάστασης. Μέλη της, με όραμα την απελευθέρωση, διέδωσαν την ιδέα της εξέγερσης, μύησαν σημαντικά πρόσωπα και προετοίμασαν το έδαφος για τον ένοπλο αγώνα.
Τέλος, το διεθνές κλίμα επηρέασε την κατάσταση. Οι ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης, οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι και η δημιουργία νέων κρατών στην Ευρώπη ενέπνευσαν τους Έλληνες. Η αποδυνάμωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι γεωπολιτικές φιλοδοξίες των Μεγάλων Δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) δημιούργησαν ένα ευνοϊκό περιβάλλον, παρόλο που αρχικά η Ιερά Συμμαχία ήταν αντίθετη σε κάθε επαναστατικό κίνημα. Η κήρυξη της Επανάστασης στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες από τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και λίγο αργότερα στην Πελοπόννησο από τους τοπικούς οπλαρχηγούς και προεστούς, σηματοδότησε την αρχή του αγώνα.