Η αρχή του Αρχιμήδη είναι μία από τις θεμελιώδεις αρχές της Φυσικής που εξηγεί γιατί κάποια σώματα επιπλέουν και άλλα βυθίζονται. Σύμφωνα με αυτήν την αρχή, κάθε σώμα που βυθίζεται (ολικά ή μερικά) σε ένα ρευστό (υγρό ή αέριο) δέχεται από το ρευστό μια δύναμη, την άνωση, η οποία είναι κατακόρυφη προς τα πάνω και έχει μέτρο ίσο με το βάρος του ρευστού που εκτοπίζει το σώμα. Δηλαδή, όσο περισσότερο υγρό "σπρώχνει" στην άκρη ένα σώμα, τόσο μεγαλύτερη άνωση δέχεται.
Η πλεύση των σωμάτων εξηγείται από τη σχέση μεταξύ αυτής της άνωσης και του βάρους του ίδιου του σώματος. Υπάρχουν τρεις βασικές περιπτώσεις:
1. **Το σώμα επιπλέει:** Αυτό συμβαίνει όταν η άνωση που δέχεται το σώμα είναι μεγαλύτερη ή ίση με το βάρος του. Το σώμα βυθίζεται μέχρι να εκτοπίσει αρκετό υγρό ώστε η άνωση να εξισορροπήσει το βάρος του, και τότε μένει στην επιφάνεια ή με ένα μέρος του βυθισμένο.
2. **Το σώμα βυθίζεται:** Αυτό συμβαίνει όταν το βάρος του σώματος είναι μεγαλύτερο από τη μέγιστη άνωση που μπορεί να δεχθεί (δηλαδή την άνωση που θα δεχόταν αν βυθιζόταν ολόκληρο). Σε αυτή την περίπτωση, το σώμα βυθίζεται στον πυθμένα.
3. **Το σώμα αιωρείται:** Συμβαίνει όταν η άνωση είναι ίση με το βάρος του σώματος, και το σώμα παραμένει σε οποιοδήποτε βάθος μέσα στο υγρό χωρίς να ανεβαίνει ή να κατεβαίνει.
Ένας απλός τρόπος να το σκεφτούμε είναι μέσω της πυκνότητας. Αν η μέση πυκνότητα του σώματος είναι μικρότερη από την πυκνότητα του υγρού, το σώμα επιπλέει. Αν είναι μεγαλύτερη, βυθίζεται. Αν είναι ίσες, αιωρείται. Αυτό εξηγεί γιατί ένα μεγάλο πλοίο από ατσάλι επιπλέει, ενώ ένα μικρό βότσαλο βυθίζεται: το πλοίο εκτοπίζει τεράστιο όγκο νερού, και η μέση πυκνότητά του (λαμβάνοντας υπόψη τον αέρα μέσα του) είναι μικρότερη από του νερού.
