Η ατμοσφαιρική πίεση είναι η δύναμη που ασκεί η στήλη του αέρα της ατμόσφαιρας πάνω σε μια μονάδα επιφάνειας της Γης. Ο αέρας, όπως κάθε ύλη, έχει βάρος. Φανταστείτε μια τεράστια στήλη αέρα που εκτείνεται από την επιφάνεια της Γης μέχρι τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας. Το βάρος αυτής της στήλης είναι αυτό που δημιουργεί την ατμοσφαιρική πίεση. Παρόλο που δεν την αισθανόμαστε άμεσα, η πίεση αυτή είναι σημαντική και επηρεάζει πολλά φαινόμενα, όπως τον καιρό. Η μέση τιμή της στην επιφάνεια της θάλασσας είναι περίπου 101.325 Pascal (Pa) ή 1 ατμόσφαιρα (atm), που αντιστοιχεί σε 760 χιλιοστά στήλης υδραργύρου (mmHg).
Η μέτρηση της ατμοσφαιρικής πίεσης γίνεται με ένα όργανο που ονομάζεται βαρόμετρο. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι:
1. **Βαρόμετρο υδραργύρου (ή βαρόμετρο Torricelli)**: Αυτό είναι το αρχικό σχέδιο, που εφευρέθηκε από τον Evangelista Torricelli τον 17ο αιώνα. Αποτελείται από έναν γυάλινο σωλήνα, κλειστό στο ένα άκρο, ο οποίος γεμίζεται με υδράργυρο και αναστρέφεται μέσα σε ένα δοχείο που επίσης περιέχει υδράργυρο. Η ατμοσφαιρική πίεση ασκεί δύναμη στην επιφάνεια του υδραργύρου στο δοχείο, ωθώντας τον υδράργυρο μέσα στον σωλήνα μέχρι να ισορροπήσει με το βάρος της στήλης υδραργύρου στον σωλήνα. Το ύψος αυτής της στήλης υδραργύρου είναι άμεσα ανάλογο της ατμοσφαιρικής πίεσης. Όσο μεγαλύτερη είναι η πίεση, τόσο ψηλότερα ανεβαίνει ο υδράργυρος.
2. **Μεταλλικό (ή ανεροειδές) βαρόμετρο**: Αυτός ο τύπος είναι πιο κοινός σήμερα λόγω της φορητότητάς του και της απουσίας υδραργύρου. Αποτελείται από ένα μικρό, ερμητικά κλειστό μεταλλικό κουτί (κάψουλα Vidie) από το οποίο έχει αφαιρεθεί ο αέρας (έχει δημιουργηθεί σχεδόν κενό). Οι μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης προκαλούν την παραμόρφωση (συστολή ή διαστολή) των τοιχωμάτων του κουτιού. Αυτές οι μικρές κινήσεις μεταδίδονται μέσω ενός συστήματος μοχλών σε έναν δείκτη που κινείται πάνω σε μια βαθμονομημένη κλίμακα, δείχνοντας την τρέχουσα ατμοσφαιρική πίεση.
Η ατμοσφαιρική πίεση δεν είναι σταθερή. Επηρεάζεται από το υψόμετρο (μειώνεται όσο ανεβαίνουμε), τη θερμοκρασία και την υγρασία του αέρα. Η κατανόησή της είναι θεμελιώδης για τη μετεωρολογία και την πρόγνωση του καιρού.