Το επιτραπέζιο αλάτι, ή χλωριούχο νάτριο (NaCl), είναι μια ιοντική ένωση. Αυτό σημαίνει ότι αποτελείται από θετικά φορτισμένα ιόντα νατρίου (Na+) και αρνητικά φορτισμένα ιόντα χλωρίου (Cl-) που συγκρατούνται μεταξύ τους με ισχυρούς ιοντικούς δεσμούς, σχηματίζοντας ένα κρυσταλλικό πλέγμα. Το νερό (H2O) είναι ένα πολικό μόριο. Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που είναι ηλεκτρικά ουδέτερο συνολικά, έχει μια μερική αρνητική φόρτιση στο άτομο του οξυγόνου και μερικές θετικές φορτίσεις στα άτομα του υδρογόνου. Αυτή η πολικότητα είναι καθοριστική για τη διάλυση.
Όταν το αλάτι έρχεται σε επαφή με το νερό, τα πολικά μόρια του νερού αρχίζουν να αλληλεπιδρούν με τα ιόντα στην επιφάνεια του κρυστάλλου του αλατιού. Τα άτομα οξυγόνου του νερού, με την μερική αρνητική τους φόρτιση, έλκονται από τα θετικά ιόντα νατρίου (Na+). Αντίστοιχα, τα άτομα υδρογόνου του νερού, με τις μερικές θετικές τους φορτίσεις, έλκονται από τα αρνητικά ιόντα χλωρίου (Cl-).
Αυτές οι έλξεις μεταξύ των μορίων του νερού και των ιόντων του αλατιού είναι αρκετά ισχυρές ώστε να υπερνικήσουν τους ιοντικούς δεσμούς που συγκρατούν τα ιόντα Na+ και Cl- στον κρύσταλλο. Καθώς τα ιόντα αποσπώνται από το κρυσταλλικό πλέγμα, περιβάλλονται αμέσως από μόρια νερού, σχηματίζοντας αυτό που ονομάζεται κέλυφος ενυδάτωσης. Τα ενυδατωμένα ιόντα διασκορπίζονται στη συνέχεια ομοιόμορφα σε όλο το διάλυμα, καθιστώντας το αλάτι «διαλυμένο» στο νερό. Η διαδικασία αυτή είναι ενεργειακά ευνοϊκή, καθώς η ενέργεια που απελευθερώνεται από τον σχηματισμό των δεσμών ιόντος-διπόλου υπερβαίνει την ενέργεια που απαιτείται για τη διάσπαση του κρυσταλλικού πλέγματος και των δεσμών υδρογόνου του νερού.
Επιπλέον, η διάλυση οδηγεί σε αύξηση της εντροπίας (αταξίας) του συστήματος, καθώς τα τακτοποιημένα ιόντα του κρυστάλλου διασκορπίζονται ελεύθερα στο διάλυμα. Αυτή η αύξηση της εντροπίας είναι ένας επιπλέον παράγοντας που ευνοεί τη διάλυση. Συνοψίζοντας, το αλάτι διαλύεται στο νερό λόγω της πολικότητας του νερού, της ιοντικής φύσης του αλατιού και των ισχυρών αλληλεπιδράσεων που αναπτύσσονται μεταξύ των μορίων του νερού και των ιόντων του αλατιού, οδηγώντας στο σχηματισμό ενυδατωμένων ιόντων.
