Η θέρμανση του δοχείου κατά τη διάλυση ασβέστη στο νερό οφείλεται σε ένα φαινόμενο που ονομάζεται εξώθερμη αντίδραση. Ο ασβέστης, γνωστός και ως οξείδιο του ασβεστίου (CaO), είναι μια χημική ένωση που αντιδρά έντονα με το νερό.
Όταν ο ασβέστης έρχεται σε επαφή με το νερό, λαμβάνει χώρα μια χημική αντίδραση όπου σχηματίζεται υδροξείδιο του ασβεστίου (Ca(OH)₂), γνωστό και ως σβησμένος ασβέστης. Η χημική εξίσωση που περιγράφει αυτή την αντίδραση είναι: CaO(s) + H₂O(l) → Ca(OH)₂(aq).
Αυτή η αντίδραση χαρακτηρίζεται ως εξώθερμη, πράγμα που σημαίνει ότι κατά τη διάρκειά της απελευθερώνεται ενέργεια στο περιβάλλον, κυρίως με τη μορφή θερμότητας. Η ενέργεια που απελευθερώνεται είναι μεγαλύτερη από την ενέργεια που απαιτείται για τη διάσπαση των αρχικών δεσμών στους αντιδρώντες (CaO και H₂O) και τη δημιουργία νέων δεσμών στα προϊόντα (Ca(OH)₂).
Ως αποτέλεσμα αυτής της απελευθέρωσης θερμότητας, το νερό και το δοχείο στο οποίο πραγματοποιείται η αντίδραση ζεσταίνονται αισθητά. Το φαινόμενο αυτό είναι αρκετά έντονο και μπορεί να προκαλέσει σημαντική αύξηση της θερμοκρασίας. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι εξώθερμες αντιδράσεις είναι συνηθισμένες στη χημεία και έχουν πολλές εφαρμογές, από την παραγωγή υλικών μέχρι την παροχή θερμότητας.
