Οι νεφρώνες είναι οι λειτουργικές μονάδες των νεφρών, υπεύθυνοι για τον καθαρισμό του αίματος και τη ρύθμιση της ισορροπίας των υγρών και των ηλεκτρολυτών στο σώμα. Κάθε νεφρός περιέχει περίπου ένα εκατομμύριο νεφρώνες. Η λειτουργία τους περιλαμβάνει τρία βασικά στάδια: τη διήθηση, την επαναρρόφηση και την έκκριση.
1. Διήθηση (Filtration): Το αίμα εισέρχεται στο σπείραμα (glomerulus), ένα πλέγμα τριχοειδών αγγείων που βρίσκεται μέσα στην κάψα του Bowman. Λόγω της υψηλής πίεσης, το νερό και μικρά μόρια (όπως γλυκόζη, αμινοξέα, άλατα, ουρία) διηθούνται από το αίμα στην κάψα του Bowman, σχηματίζοντας το πρωτογενές διήθημα. Μεγαλύτερα μόρια, όπως πρωτεΐνες και κύτταρα αίματος, παραμένουν στο αίμα.
2. Επαναρρόφηση (Reabsorption): Το πρωτογενές διήθημα περνά μέσα από το νεφρικό σωληνάριο, το οποίο αποτελείται από το εγγύς εσπειραμένο σωληνάριο, την αγκύλη του Henle και το άπω εσπειραμένο σωληνάριο. Κατά τη διέλευσή του, το σώμα επαναρροφά ενεργά ή παθητικά πίσω στο αίμα τα χρήσιμα συστατικά που χρειάζεται, όπως το μεγαλύτερο μέρος του νερού, της γλυκόζης, των αμινοξέων και των απαραίτητων ιόντων. Αυτή η διαδικασία γίνεται στα τριχοειδή αγγεία που περιβάλλουν το νεφρικό σωληνάριο (περισωληναριακά τριχοειδή).
3. Έκκριση (Secretion): Παράλληλα με την επαναρρόφηση, ο νεφρώνας εκκρίνει ενεργά ανεπιθύμητες ουσίες από το αίμα των περισωληναριακών τριχοειδών πίσω στο νεφρικό σωληνάριο. Αυτές οι ουσίες περιλαμβάνουν περίσσεια ιόντων (π.χ. κάλιο, υδρογόνο), ορισμένα φάρμακα και τοξίνες. Η έκκριση βοηθά στην απομάκρυνση των αποβλήτων και στη ρύθμιση του pH του αίματος.
Τέλος, το υγρό που παραμένει στο τέλος του νεφρικού σωληναρίου, το οποίο είναι πλέον ούρα, συλλέγεται στους αθροιστικούς πόρους και οδηγείται στην πύελο του νεφρού, στους ουρητήρες και τελικά στην ουροδόχο κύστη για απέκκριση. Αυτή η πολύπλοκη διαδικασία εξασφαλίζει τη διατήρηση της ομοιόστασης στον οργανισμό.
