Τα θηλυκά ουσιαστικά που λήγουν σε -ος αποτελούν μια ιδιαίτερη κατηγορία στην κλίση των Νέων Ελληνικών, καθώς, παρά την κατάληξη -ος που συχνά συναντάμε σε αρσενικά ουσιαστικά, αυτά διατηρούν το θηλυκό τους γένος. Προέρχονται κυρίως από την αρχαία ελληνική και ανήκουν στην Α' κλίση των ουσιαστικών, ακολουθώντας ένα συγκεκριμένο μοτίβο κλίσης.
Τα πιο γνωστά παραδείγματα περιλαμβάνουν λέξεις όπως: η οδός, η άμμος, η νήσος, η μέθοδος, η είσοδος, η έξοδος, η σύνοδος, η περίοδος, η πρόοδος, η άνοδος, η κάθοδος, η πάροδος, η διάμετρος, η παράμετρος. Είναι κρίσιμο να θυμόμαστε το άρθρο τους (η, της, την) για να μην τα συγχέουμε με τα αρσενικά.
Η κλίση τους ακολουθεί το παρακάτω σχήμα, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα την «οδό»:
**Ενικός Αριθμός:**
* Ονομαστική: η οδός
* Γενική: της οδού
* Αιτιατική: την οδό
* Κλητική: (δεν χρησιμοποιείται συχνά, ή ίδια με ονομαστική)
**Πληθυντικός Αριθμός:**
* Ονομαστική: οι οδοί
* Γενική: των οδών
* Αιτιατική: τις οδούς
* Κλητική: (δεν χρησιμοποιείται συχνά, ή ίδια με ονομαστική)
Είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε ότι ο τονισμός παραμένει συνήθως στην ίδια συλλαβή σε όλες τις πτώσεις, όπως και στην ονομαστική ενικού. Η κατανόηση αυτών των κανόνων θα σε βοηθήσει να χρησιμοποιείς σωστά αυτά τα ουσιαστικά στον γραπτό και προφορικό λόγο.