Η Φιλική Εταιρεία, που ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό από τους Νικόλαο Σκουφά, Εμμανουήλ Ξάνθο και Αθανάσιο Τσακάλω, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην προετοιμασία της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ο πρωταρχικός της στόχος ήταν η απελευθέρωση του ελληνικού έθνους από τον οθωμανικό ζυγό, και για να το πετύχει αυτό, ανέπτυξε ένα εκτεταμένο δίκτυο οργάνωσης και προπαγάνδας.
Αρχικά, η Εταιρεία λειτουργούσε με απόλυτη μυστικότητα, χρησιμοποιώντας κρυπτογραφικό κώδικα και ιεραρχική δομή (με βαθμούς όπως «Αδελφός», «Ιερέας», «Ποιμήν», «Αρχηγός») για να διασφαλίσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των ενεργειών της. Τα μέλη της ορκίζονταν πίστη στον σκοπό και απόλυτη εχεμύθεια. Οι «Απόστολοι» της Εταιρείας ταξίδευαν σε όλες τις περιοχές όπου ζούσαν Έλληνες, από τα Βαλκάνια και τη Μικρά Ασία μέχρι την Ευρώπη, στρατολογώντας μέλη από όλα τα κοινωνικά στρώματα: Φαναριώτες, κληρικούς, εμπόρους, πλοιάρχους, κλέφτες και αρματολούς. Αυτή η ευρεία κοινωνική βάση ήταν ζωτικής σημασίας για την επιτυχία του εγχειρήματος.
Η Φιλική Εταιρεία δεν περιορίστηκε στην ιδεολογική προετοιμασία. Ανέλαβε την πρακτική οργάνωση της επανάστασης, συγκεντρώνοντας χρήματα, αγοράζοντας όπλα και δημιουργώντας επαναστατικές εστίες. Υπό την ηγεσία του Αλέξανδρου Υψηλάντη, ο οποίος ανέλαβε την «Γενική Εφορεία» το 1820, καταρτίστηκαν λεπτομερή σχέδια για ταυτόχρονη εξέγερση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες (ως αντιπερισπασμός) και κυρίως στην Πελοπόννησο. Η Εταιρεία κατάφερε να συντονίσει τις διάσπαρτες επιθυμίες για ελευθερία σε ένα ενιαίο, οργανωμένο εθνικό κίνημα, παρέχοντας την απαραίτητη δομή, ηγεσία και υλικοτεχνική υποστήριξη που οδήγησε στην έκρηξη της Επανάστασης τον Μάρτιο του 1821.
