Το κατηγορούμενο στα Αρχαία Ελληνικά είναι ένας όρος που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε μια λέξη (συνήθως επίθετο, ουσιαστικό, ή μετοχή) η οποία αποδίδει μια ιδιότητα, μια ιδιότητα ή μια κατάσταση στο υποκείμενο ή στο αντικείμενο μιας πρότασης, συμπληρώνοντας το νόημα του ρήματος. Δεν είναι ανεξάρτητο, αλλά συνδέεται άμεσα με ένα ρήμα.
Υπάρχουν δύο βασικές περιπτώσεις χρήσης του κατηγορουμένου:
1. **Με συνδετικά ρήματα**: Αυτή είναι η πιο συχνή χρήση. Το κατηγορούμενο αναφέρεται στο **υποκείμενο** της πρότασης και βρίσκεται σε πτώση **ονομαστική**. Τα συνδετικά ρήματα δεν έχουν πλήρες νόημα από μόνα τους και χρειάζονται το κατηγορούμενο για να το συμπληρώσουν. Τέτοια ρήματα είναι το «εἰμί» (είμαι), «γίγνομαι» (γίνομαι), «φαίνομαι» (φαίνομαι), «καλοῦμαι» (ονομάζομαι), «αἱροῦμαι» (εκλέγομαι), «ἀποδεικνύομαι» (αποδεικνύομαι) κ.ά.
* **Παράδειγμα**: «Ὁ Σωκράτης **σοφὸς** ἦν.» (Ο Σωκράτης ήταν σοφός.) Εδώ, το «σοφὸς» είναι κατηγορούμενο του υποκειμένου «Σωκράτης» και βρίσκεται στην ονομαστική.
2. **Με ρήματα που δέχονται αντικείμενο**: Σε αυτή την περίπτωση, το κατηγορούμενο αναφέρεται στο **αντικείμενο** του ρήματος και βρίσκεται σε πτώση **αιτιατική**. Αυτά είναι ρήματα που σημαίνουν «κάνω κάποιον κάτι», «ονομάζω κάποιον κάτι», «εκλέγω κάποιον κάτι», «θεωρώ κάποιον κάτι».
* **Παράδειγμα**: «Οἱ Ἀθηναῖοι Σωκράτη **σοφὸν** ἐνόμιζον.» (Οι Αθηναίοι θεωρούσαν τον Σωκράτη σοφό.) Εδώ, το «σοφὸν» είναι κατηγορούμενο του αντικειμένου «Σωκράτη» και βρίσκεται στην αιτιατική.
Είναι πολύ σημαντικό να θυμάσαι ότι το κατηγορούμενο συμφωνεί πάντα με τη λέξη στην οποία αναφέρεται (υποκείμενο ή αντικείμενο) ως προς το γένος, τον αριθμό και την πτώση. Αυτή η συμφωνία είναι κλειδί για να το αναγνωρίσεις σωστά.
