Η επιλογή μεταξύ who, which και that σε αναφορικές προτάσεις εξαρτάται κυρίως από το αν αναφερόμαστε σε πρόσωπο ή πράγμα/ζώο και αν η πληροφορία που προστίθεται είναι απαραίτητη για την κατανόηση της πρότασης (καθοριστική) ή συμπληρωματική (μη καθοριστική). Το who χρησιμοποιείται για πρόσωπα, το which για πράγματα/ζώα (συχνά σε μη καθοριστικές), ενώ το that μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τα δύο, αλλά μόνο σε καθοριστικές προτάσεις, χωρίς κόμματα.
Τι είναι οι Αναφορικές Προτάσεις και γιατί είναι σημαντικές;
Οι αναφορικές προτάσεις (Relative Clauses) είναι εξαρτημένες προτάσεις που μας δίνουν επιπλέον πληροφορίες για ένα ουσιαστικό (πρόσωπο, πράγμα, ζώο, ιδέα) στην κύρια πρόταση. Ξεκινούν συνήθως με μια αναφορική αντωνυμία (relative pronoun) όπως who, whom, whose, which, that ή ένα αναφορικό επίρρημα (relative adverb) όπως where, when, why. Η σωστή χρήση τους είναι κρίσιμη για την ακρίβεια και τη σαφήνεια στην αγγλική γλώσσα, καθώς μας επιτρέπει να συνδυάζουμε προτάσεις και να αποφεύγουμε επαναλήψεις.
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι αναφορικών προτάσεων:
-
Καθοριστικές Αναφορικές Προτάσεις (Defining/Restrictive Relative Clauses): Αυτές οι προτάσεις παρέχουν πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τον προσδιορισμό του ουσιαστικού στο οποίο αναφέρονται. Χωρίς αυτές τις πληροφορίες, το νόημα της κύριας πρότασης θα ήταν ασαφές ή διαφορετικό. Δεν χρησιμοποιούνται κόμματα για να τις διαχωρίσουν από την κύρια πρόταση.
- Παράδειγμα: "The student who studies hard will succeed." (Ο μαθητής που διαβάζει σκληρά θα πετύχει.) Εδώ, η πρόταση "who studies hard" μας λέει ποιον συγκεκριμένο μαθητή εννοούμε.
-
Μη Καθοριστικές Αναφορικές Προτάσεις (Non-Defining/Non-Restrictive Relative Clauses): Αυτές οι προτάσεις παρέχουν συμπληρωματικές ή επιπλέον πληροφορίες που δεν είναι απαραίτητες για τον προσδιορισμό του ουσιαστικού. Το νόημα της κύριας πρότασης παραμένει σαφές και χωρίς αυτές. Χρησιμοποιούνται κόμματα για να τις διαχωρίσουν από την κύρια πρόταση.
- Παράδειγμα: "My brother, who is a doctor, lives in London." (Ο αδερφός μου, ο οποίος είναι γιατρός, ζει στο Λονδίνο.) Εδώ, γνωρίζουμε ήδη τον αδερφό μου, οπότε η πληροφορία ότι είναι γιατρός είναι απλώς μια επιπλέον λεπτομέρεια.
Οι Κανόνες Χρήσης των "Who", "Which" και "That"
Who
Η αναφορική αντωνυμία who χρησιμοποιείται αποκλειστικά για πρόσωπα. Μπορεί να λειτουργήσει ως υποκείμενο ή αντικείμενο στην αναφορική πρόταση.
- Ως υποκείμενο:
- Σε καθοριστικές προτάσεις: "The woman who called is my aunt." (Η γυναίκα που τηλεφώνησε είναι η θεία μου.)
- Σε μη καθοριστικές προτάσεις: "My friend, who is a great cook, made dinner." (Ο φίλος μου, ο οποίος είναι σπουδαίος μάγειρας, έφτιαξε δείπνο.)
- Ως αντικείμενο:
- Σε καθοριστικές προτάσεις: "The man who I saw yesterday works here." (Ο άντρας που είδα χθες δουλεύει εδώ.) (Σημείωση: Το whom είναι η γραμματικά ορθότερη μορφή για αντικείμενο, αλλά το who είναι πολύ συχνότερο στην καθομιλουμένη. Το that μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί εδώ.)
- Σε μη καθοριστικές προτάσεις: "My boss, who I admire greatly, gave me a raise." (Ο προϊστάμενός μου, τον οποίο θαυμάζω πολύ, μου έδωσε αύξηση.) (Εδώ, το whom είναι πιο επίσημο και συνηθισμένο.)
Which
Η αναφορική αντωνυμία which χρησιμοποιείται για πράγματα, ζώα ή αφηρημένες ιδέες.
- Σε καθοριστικές προτάσεις: "This is the book which I was reading." (Αυτό είναι το βιβλίο το οποίο διάβαζα.) (Σημείωση: Σε καθοριστικές προτάσεις για πράγματα, το that είναι πολύ πιο συνηθισμένο και συχνά προτιμάται από το which.)
- Σε μη καθοριστικές προτάσεις: "The old house, which has a red roof, is for sale." (Το παλιό σπίτι, το οποίο έχει κόκκινη στέγη, πωλείται.) (Εδώ, το which είναι η μόνη σωστή επιλογή, καθώς το that δεν χρησιμοποιείται ποτέ σε μη καθοριστικές προτάσεις.)
- Μπορεί επίσης να αναφέρεται σε ολόκληρη την προηγούμενη πρόταση: "He failed the exam, which surprised everyone." (Απέτυχε στις εξετάσεις, πράγμα που εξέπληξε τους πάντες.)
That
Η αναφορική αντωνυμία that είναι πιο ευέλικτη αλλά με αυστηρούς περιορισμούς. Χρησιμοποιείται τόσο για πρόσωπα όσο και για πράγματα/ζώα/ιδέες, αλλά ΜΟΝΟ σε καθοριστικές αναφορικές προτάσεις.
- ΔΕΝ χρησιμοποιούνται ποτέ κόμματα με το that.
- Για πρόσωπα: "The student that answered the question got extra points." (Ο μαθητής που απάντησε στην ερώτηση πήρε επιπλέον πόντους.) (Εδώ, το that μπορεί να αντικαταστήσει το who.)
- Για πράγματα/ζώα: "This is the car that I want to buy." (Αυτό είναι το αυτοκίνητο που θέλω να αγοράσω.) (Εδώ, το that μπορεί να αντικαταστήσει το which.)
- Το that συχνά προτιμάται από το who ή το which σε καθοριστικές προτάσεις, ειδικά στην καθομιλουμένη αγγλική, καθώς είναι πιο άμεσο και λιγότερο επίσημο.
Βήμα-Προς-Βήμα Καθοδήγηση για την Επιλογή της Σωστής Αναφορικής Αντωνυμίας
Για να επιλέξεις σωστά μεταξύ who, which και that, ακολούθησε τα παρακάτω βήματα:
-
Προσδιόρισε το Ουσιαστικό:
- Αναφέρεται η αναφορική πρόταση σε πρόσωπο;
- Αναφέρεται σε πράγμα, ζώο ή ιδέα;
-
Προσδιόρισε τον Τύπο της Αναφορικής Πρότασης:
- Είναι η πληροφορία απαραίτητη για να καταλάβεις ποιο ουσιαστικό εννοείται; (Καθοριστική)
- Είναι η πληροφορία συμπληρωματική και μπορεί να παραλειφθεί χωρίς να αλλάξει το βασικό νόημα; (Μη Καθοριστική)
- Υπάρχουν κόμματα γύρω από την αναφορική πρόταση; (Αν ναι, είναι μη καθοριστική.)
-
Εφάρμοσε τους Κανόνες:
-
Αν είναι πρόσωπο:
- Σε καθοριστική πρόταση (χωρίς κόμματα): Χρησιμοποίησε who ή that.
- Σε μη καθοριστική πρόταση (με κόμματα): Χρησιμοποίησε who.
-
Αν είναι πράγμα, ζώο ή ιδέα:
- Σε καθοριστική πρόταση (χωρίς κόμματα): Χρησιμοποίησε that ή which. (Το that είναι πιο συνηθισμένο.)
- Σε μη καθοριστική πρόταση (με κόμματα): Χρησιμοποίησε which.
-
Πίνακας Σύνοψης:
| Αναφορική Αντωνυμία | Αναφέρεται σε | Τύπος Πρότασης | Κόμματα; | Σημειώσεις |
|---|---|---|---|---|
| Who | Πρόσωπα | Καθοριστική | Όχι | |
| Who | Πρόσωπα | Μη Καθοριστική | Ναι | |
| Which | Πράγματα/Ζώα | Καθοριστική | Όχι | Το that είναι πιο συνηθισμένο |
| Which | Πράγματα/Ζώα | Μη Καθοριστική | Ναι | Μόνο which |
| That | Πρόσωπα/Πράγματα/Ζώα | Καθοριστική | Όχι | Δεν χρησιμοποιείται ποτέ σε μη καθοριστικές |
Λυμένα Παραδείγματα
-
Πρόταση: "The scientist _______ discovered the cure received a Nobel Prize."
- Ανάλυση:
- Το ουσιαστικό είναι "scientist" (πρόσωπο).
- Η πληροφορία "discovered the cure" είναι απαραίτητη για να ξέρουμε ποιος επιστήμονας. Άρα, είναι καθοριστική πρόταση (δεν υπάρχουν κόμματα).
- Λύση: "The scientist who discovered the cure received a Nobel Prize." (Εναλλακτικά, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και το that.)
- Ανάλυση:
-
Πρόταση: "My new laptop, _______ I bought last week, is very fast."
- Ανάλυση:
- Το ουσιαστικό είναι "laptop" (πράγμα).
- Υπάρχουν κόμματα γύρω από την αναφορική πρόταση ("I bought last week"), άρα είναι μη καθοριστική. Η πληροφορία είναι συμπληρωματική.
- Λύση: "My new laptop, which I bought last week, is very fast." (Το that δεν επιτρέπεται σε μη καθοριστικές προτάσεις.)
- Ανάλυση:
-
Πρόταση: "The movie _______ we watched last night was fantastic."
- Ανάλυση:
- Το ουσιαστικό είναι "movie" (πράγμα).
- Η πληροφορία "we watched last night" είναι απαραίτητη για να προσδιορίσουμε ποια ταινία. Άρα, είναι καθοριστική πρόταση (δεν υπάρχουν κόμματα).
- Λύση: "The movie that we watched last night was fantastic." (Εναλλακτικά, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και το which, αλλά το that είναι πιο συνηθισμένο.)
- Ανάλυση:
-
Πρόταση: "She introduced me to her neighbor, _______ is a famous artist."
- Ανάλυση:
- Το ουσιαστικό είναι "neighbor" (πρόσωπο).
- Υπάρχει κόμμα πριν την αναφορική πρόταση, άρα είναι μη καθοριστική. Η πληροφορία είναι συμπληρωματική.
- Λύση: "She introduced me to her neighbor, who is a famous artist." (Το that δεν επιτρέπεται σε μη καθοριστικές προτάσεις.)
- Ανάλυση:





