Ο ατομικός και ο μαζικός αριθμός είναι δύο θεμελιώδεις έννοιες στη Χημεία που μας βοηθούν να κατανοήσουμε τη δομή και την ταυτότητα των χημικών στοιχείων. Κάθε άτομο αποτελείται από έναν πυρήνα στο κέντρο του, ο οποίος περιέχει πρωτόνια (θετικά φορτισμένα) και νετρόνια (χωρίς φορτίο), ενώ γύρω από τον πυρήνα κινούνται τα ηλεκτρόνια (αρνητικά φορτισμένα).
Ο **Ατομικός Αριθμός (Ζ)** αντιπροσωπεύει τον αριθμό των πρωτονίων που βρίσκονται στον πυρήνα ενός ατόμου. Είναι ο «αριθμός ταυτότητας» του στοιχείου, καθώς κάθε χημικό στοιχείο έχει έναν μοναδικό και σταθερό ατομικό αριθμό. Για παράδειγμα, όλα τα άτομα του υδρογόνου έχουν Ζ=1, ενώ του ηλίου έχουν Ζ=2. Σε ένα ουδέτερο άτομο, ο αριθμός των πρωτονίων είναι ίσος με τον αριθμό των ηλεκτρονίων.
Ο **Μαζικός Αριθμός (Α)** εκφράζει το συνολικό άθροισμα των πρωτονίων και των νετρονίων που περιέχονται στον πυρήνα ενός ατόμου. Τα ηλεκτρόνια δεν συμπεριλαμβάνονται στον μαζικό αριθμό, καθώς η μάζα τους είναι αμελητέα σε σύγκριση με αυτή των πρωτονίων και των νετρονίων. Ο μαζικός αριθμός δίνει μια ένδειξη για το «βάρος» του πυρήνα του ατόμου.
Στη συμβολική γραφή ενός στοιχείου (π.χ., ¹²₆C), ο μαζικός αριθμός (Α) αναγράφεται πάνω αριστερά από το σύμβολο του στοιχείου, ενώ ο ατομικός αριθμός (Ζ) κάτω αριστερά. Γνωρίζοντας τον Α και τον Ζ, μπορούμε εύκολα να υπολογίσουμε τον αριθμό των νετρονίων (Ν) με την σχέση: Ν = Α - Ζ. Αυτές οι έννοιες είναι κρίσιμες για την κατανόηση της χημικής συμπεριφοράς και των ισοτόπων.