Ο μαζικός αριθμός (συμβολίζεται με το γράμμα Α) ενός ατόμου είναι ένας πολύ σημαντικός αριθμός στη Χημεία, καθώς μας δίνει πληροφορίες για τη μάζα του πυρήνα του ατόμου. Συγκεκριμένα, ο μαζικός αριθμός εκφράζει το συνολικό άθροισμα των πρωτονίων και των νετρονίων που περιέχονται στον πυρήνα ενός ατόμου. Τα πρωτόνια και τα νετρόνια ονομάζονται συλλογικά νουκλεόνια.
Για να το κατανοήσουμε καλύτερα, πρέπει να θυμηθούμε ότι ένα άτομο αποτελείται από έναν πυρήνα και ηλεκτρόνια που κινούνται γύρω του. Ο πυρήνας περιέχει τα πρωτόνια (φορτισμένα θετικά) και τα νετρόνια (ουδέτερα). Τα ηλεκτρόνια (φορτισμένα αρνητικά) έχουν αμελητέα μάζα σε σύγκριση με τα πρωτόνια και τα νετρόνια. Γι' αυτόν τον λόγο, ο μαζικός αριθμός εστιάζει αποκλειστικά στα σωματίδια του πυρήνα.
Ο μαζικός αριθμός είναι πάντα ένας ακέραιος αριθμός και μας βοηθά να διακρίνουμε τα ισότοπα ενός στοιχείου. Ισότοπα είναι άτομα του ίδιου στοιχείου (με τον ίδιο αριθμό πρωτονίων), αλλά με διαφορετικό αριθμό νετρονίων, άρα και διαφορετικό μαζικό αριθμό. Για παράδειγμα, ο άνθρακας-12 και ο άνθρακας-14 είναι ισότοπα του άνθρακα, με μαζικούς αριθμούς 12 και 14 αντίστοιχα.
Η σχέση μεταξύ μαζικού αριθμού (Α), ατομικού αριθμού (Ζ, που είναι ο αριθμός των πρωτονίων) και αριθμού νετρονίων (Ν) είναι απλή: Α = Ζ + Ν. Επομένως, αν γνωρίζουμε τον μαζικό και τον ατομικό αριθμό ενός ατόμου, μπορούμε εύκολα να υπολογίσουμε τον αριθμό των νετρονίων του (Ν = Α - Ζ). Ο μαζικός αριθμός είναι ένας θεμελιώδης δείκτης για την ταυτότητα και τις ιδιότητες των ατομικών πυρήνων.
