Η σκουριά είναι το κοινό όνομα για το οξείδιο του σιδήρου, το οποίο σχηματίζεται όταν το σίδερο ή τα κράματά του (όπως ο χάλυβας) εκτίθενται σε οξυγόνο και υγρασία για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Η διαδικασία αυτή είναι μια ηλεκτροχημική αντίδραση γνωστή ως διάβρωση.
Για να σκουριάσει το σίδερο, απαιτούνται δύο βασικά στοιχεία: το οξυγόνο (συνήθως από τον αέρα) και το νερό (υγρασία). Το νερό δρα ως ηλεκτρολύτης, επιτρέποντας στα ιόντα να κινούνται και να ολοκληρώνουν το ηλεκτρικό κύκλωμα που απαιτείται για την αντίδραση.
Η διαδικασία ξεκινά με την οξείδωση του σιδήρου στην επιφάνεια του μετάλλου. Τα άτομα σιδήρου χάνουν ηλεκτρόνια και μετατρέπονται σε ιόντα σιδήρου(ΙΙ) (Fe²⁺). Αυτή είναι η ανοδική περιοχή.
Σε μια άλλη περιοχή, τα μόρια οξυγόνου, διαλυμένα στο νερό, δέχονται αυτά τα ηλεκτρόνια και αντιδρούν με το νερό για να σχηματίσουν ιόντα υδροξειδίου (ΟΗ⁻). Αυτή είναι η καθοδική περιοχή.
Τα ιόντα Fe²⁺ και ΟΗ⁻ αντιδρούν μεταξύ τους για να σχηματίσουν υδροξείδιο του σιδήρου(ΙΙ) (Fe(OH)₂). Στη συνέχεια, το υδροξείδιο του σιδήρου(ΙΙ) οξειδώνεται περαιτέρω από το οξυγόνο και σχηματίζει υδροξείδιο του σιδήρου(ΙΙΙ) (Fe(OH)₃), το οποίο τελικά αφυδατώνεται για να σχηματίσει το ένυδρο οξείδιο του σιδήρου(ΙΙΙ) (Fe₂O₃·nH₂O), δηλαδή τη σκουριά.
Η υγρασία είναι κρίσιμη, καθώς λειτουργεί όχι μόνο ως αντιδραστήριο αλλά και ως μέσο για τη μεταφορά ιόντων, επιταχύνοντας έτσι τη διαδικασία. Χωρίς νερό, η αντίδραση οξείδωσης του σιδήρου από το οξυγόνο είναι εξαιρετικά αργή.
