Το πάγκρεας είναι ένας πολύ σημαντικός αδένας που βρίσκεται στην κοιλιακή χώρα, πίσω από το στομάχι και μπροστά στη σπονδυλική στήλη. Έχει έναν διπλό ρόλο στον οργανισμό μας, καθώς συμμετέχει τόσο στην πέψη των τροφών όσο και στη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα.
**Λειτουργία στην Πέψη (Εξωκρινής Λειτουργία):** Το πάγκρεας παράγει έναν πεπτικό υγρό, τον παγκρεατικό χυμό, ο οποίος περιέχει ισχυρά ένζυμα και διττανθρακικά ιόντα. Αυτός ο χυμός διοχετεύεται μέσω ενός πόρου στο δωδεκαδάκτυλο, το πρώτο τμήμα του λεπτού εντέρου. Τα διττανθρακικά ιόντα έχουν ως κύριο σκοπό να εξουδετερώσουν το όξινο περιβάλλον που έρχεται από το στομάχι, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για τη δράση των ενζύμων. Τα ένζυμα αυτά είναι απαραίτητα για τη διάσπαση των μακρομορίων των τροφών: η αμυλάση διασπά τους υδατάνθρακες, η λιπάση διασπά τα λίπη και οι πρωτεάσες (όπως η θρυψίνη και η χυμοθρυψίνη) διασπούν τις πρωτεΐνες σε μικρότερα μόρια που μπορούν να απορροφηθούν από τον οργανισμό.
**Λειτουργία στο Σάκχαρο (Ενδοκρινής Λειτουργία):** Μέσα στο πάγκρεας υπάρχουν ειδικές ομάδες κυττάρων που ονομάζονται νησίδια του Langerhans. Αυτά τα νησίδια παράγουν και απελευθερώνουν ορμόνες απευθείας στην κυκλοφορία του αίματος. Οι δύο βασικές ορμόνες είναι η ινσουλίνη και το γλυκαγόνο, οι οποίες συνεργάζονται για να διατηρούν σταθερά τα επίπεδα γλυκόζης (σακχάρου) στο αίμα.
* **Ινσουλίνη:** Παράγεται από τα βήτα κύτταρα των νησιδίων. Η ινσουλίνη μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, επιτρέποντας στα κύτταρα του σώματος (ιδίως των μυών, του ήπατος και του λιπώδους ιστού) να προσλάβουν τη γλυκόζη από το αίμα για ενέργεια ή αποθήκευση (ως γλυκογόνο). Χωρίς επαρκή ινσουλίνη, η γλυκόζη παραμένει στο αίμα, οδηγώντας σε υψηλά επίπεδα σακχάρου.
* **Γλυκαγόνο:** Παράγεται από τα άλφα κύτταρα των νησίδων. Το γλυκαγόνο έχει την αντίθετη δράση από την ινσουλίνη, δηλαδή αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Το κάνει αυτό δίνοντας εντολή στο ήπαρ να μετατρέψει το αποθηκευμένο γλυκογόνο σε γλυκόζη και να την απελευθερώσει στην κυκλοφορία του αίματος. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας όταν τα επίπεδα σακχάρου πέφτουν πολύ χαμηλά.
Επομένως, το πάγκρεας είναι ένας αδένας-κλειδί τόσο για την αποτελεσματική διάσπαση των τροφών όσο και για τη διατήρηση της ενεργειακής ισορροπίας του οργανισμού μέσω της ρύθμισης του σακχάρου.
