Η Μικρασιατική Καταστροφή αναφέρεται στην τραγική κατάληξη της ελληνικής στρατιωτικής εκστρατείας στη Μικρά Ασία (1919-1922) και τον επακόλουθο ξεριζωμό του ελληνικού πληθυσμού από τις πατρογονικές του εστίες. Ξεκίνησε με την απόβαση του ελληνικού στρατού στη Σμύρνη τον Μάιο του 1919, με την εντολή των Συμμάχων, στο πλαίσιο της Μεγάλης Ιδέας και της Συνθήκης των Σεβρών που προέβλεπε ελληνική ζώνη κατοχής.
Ωστόσο, η κατάσταση άλλαξε δραματικά. Η Ελλάδα, εξαντλημένη από τους Βαλκανικούς Πολέμους και τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, αντιμετώπισε εσωτερικές πολιτικές διαμάχες (Βενιζελικοί-Αντιβενιζελικοί) που οδήγησαν στην αποδυνάμωση του μετώπου. Παράλληλα, στην Τουρκία αναδείχθηκε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ο οποίος οργάνωσε την εθνικιστική αντίσταση. Η αλλαγή στάσης των Συμμαχικών Δυνάμεων, που σταδιακά απέσυραν την υποστήριξή τους στην Ελλάδα, έπαιξε επίσης καθοριστικό ρόλο. Η τελική τουρκική αντεπίθεση τον Αύγουστο του 1922 οδήγησε στην κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, την πυρπόληση της Σμύρνης και τον βίαιο εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων.
Οι συνέπειες ήταν τεράστιες. Πρώτον, η Ελλάδα δέχθηκε πάνω από 1,5 εκατομμύριο πρόσφυγες, κυρίως από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη, δημιουργώντας ένα τεράστιο ανθρωπιστικό και οικονομικό πρόβλημα. Η υποδοχή και ενσωμάτωση αυτού του πληθυσμού ήταν μια τιτάνια προσπάθεια. Δεύτερον, η Συνθήκη της Λωζάνης (1923) επισφράγισε την ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, τερματίζοντας οριστικά την ελληνική παρουσία στη Μικρά Ασία και θέτοντας τέλος στη Μεγάλη Ιδέα. Τρίτον, η Ελλάδα βίωσε περίοδο πολιτικής αστάθειας, με χαρακτηριστικότερο γεγονός τη Δίκη των Έξι. Τέλος, η Καταστροφή άλλαξε ριζικά την κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική φυσιογνωμία της Ελλάδας, εμπλουτίζοντας την με νέα στοιχεία, αλλά αφήνοντας και ανεπούλωτες πληγές.





