Ο Φίλιππος Β' της Μακεδονίας, πατέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, διαδραμάτισε έναν καθοριστικό ρόλο στη μεταμόρφωση του βασιλείου του από μια περιφερειακή δύναμη σε ηγεμονική δύναμη του ελληνικού κόσμου. Όταν ανέλαβε την εξουσία το 359 π.Χ., η Μακεδονία ήταν μια αδύναμη χώρα, αντιμέτωπη με εσωτερικές αναταραχές και εξωτερικές απειλές από γειτονικούς λαούς.
Ο Φίλιππος, με την οξυδέρκεια και τις στρατιωτικές του ικανότητες, προχώρησε σε ριζικές μεταρρυθμίσεις. Το σημαντικότερο ήταν η αναδιοργάνωση του στρατού, δημιουργώντας την περίφημη Μακεδονική Φάλαγγα. Εισήγαγε τη σάρισα, ένα μακρύ δόρυ, και εκπαίδευσε τους στρατιώτες του να μάχονται ως μια συνεκτική, επαγγελματική δύναμη. Αυτή η στρατιωτική μηχανή, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη του ιππικού και των πολιορκητικών μηχανών, τον κατέστησε αήττητο.
Παράλληλα με τις στρατιωτικές του επιτυχίες, ο Φίλιππος ήταν και ένας δεινός διπλωμάτης. Χρησιμοποίησε συμμαχίες, γάμους και, όταν χρειαζόταν, δωροδοκίες για να επεκτείνει την επιρροή του. Κατέκτησε περιοχές όπως η Θεσσαλία, η Χαλκιδική και τμήματα της Θράκης, εξασφαλίζοντας πλούσιους πόρους και στρατηγικές θέσεις. Ο στόχος του ήταν η ενοποίηση των ελληνικών πόλεων-κρατών υπό την ηγεμονία της Μακεδονίας, τερματίζοντας τις συνεχείς εμφύλιες συγκρούσεις.
Η κορύφωση των προσπαθειών του ήταν η μάχη της Χαιρώνειας το 338 π.Χ., όπου οι Μακεδόνες νίκησαν τις ενωμένες δυνάμεις της Αθήνας και της Θήβας. Μετά από αυτή τη νίκη, ο Φίλιππος ίδρυσε την Πανελλήνια Συμμαχία (γνωστή και ως Συνέδριο της Κορίνθου), θέτοντας τις βάσεις για μια εκστρατεία κατά της Περσικής Αυτοκρατορίας. Ο Φίλιππος δεν πρόλαβε να ηγηθεί αυτής της εκστρατείας, καθώς δολοφονήθηκε το 336 π.Χ., αφήνοντας στον γιο του, Αλέξανδρο, έναν ισχυρό, πειθαρχημένο στρατό και ένα ενοποιημένο ελληνικό κόσμο, έτοιμο για την κατάκτηση της Ανατολής. Ο ρόλος του ήταν θεμελιώδης για τις μετέπειτα επιτυχίες του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
