Η προστακτική είναι η έγκλιση που χρησιμοποιείται στα αρχαία ελληνικά για να εκφράσει πρόσταγμα, εντολή, παράκληση, ευχή ή ακόμα και απαγόρευση. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η προστακτική σχηματίζεται μόνο στο β' και γ' πρόσωπο (ενικό και πληθυντικό) και δεν παίρνει αύξηση, ακόμα και στα ιστορικά χρόνια.
**1. Προστακτική Ενεστώτα:**
Η προστακτική ενεστώτα εκφράζει μια εντολή ή παράκληση που αφορά μια συνεχιζόμενη, επαναλαμβανόμενη ή παρούσα πράξη.
* **Ενεργητική Φωνή:** Σχηματίζεται από το θέμα του ενεστώτα και τις καταλήξεις:
* β΄ ενικό: -ε (π.χ. λῦ**ε**)
* γ΄ ενικό: -έτω (π.χ. λυ**έτω**)
* β΄ πληθυντικό: -ετε (π.χ. λῦ**ετε**)
* γ΄ πληθυντικό: -όντων (π.χ. λυ**όντων**)
* **Μέση και Παθητική Φωνή:** Σχηματίζεται από το θέμα του ενεστώτα και τις καταλήξεις:
* β΄ ενικό: -ου (π.χ. λύ**ου**)
* γ΄ ενικό: -έσθω (π.χ. λυ**έσθω**)
* β΄ πληθυντικό: -εσθε (π.χ. λύ**εσθε**)
* γ΄ πληθυντικό: -έσθων (π.χ. λυ**έσθων**)
**2. Προστακτική Αορίστου:**
Η προστακτική αορίστου εκφράζει μια εντολή ή παράκληση για μια στιγμιαία πράξη που πρέπει να γίνει.
* **Ενεργητική Φωνή:** Σχηματίζεται από το θέμα του αορίστου (χωρίς αύξηση) και τις καταλήξεις:
* β΄ ενικό: -ον (π.χ. λῦσ**ον**)
* γ΄ ενικό: -άτω (π.χ. λυσ**άτω**)
* β΄ πληθυντικό: -ατε (π.χ. λύσ**ατε**)
* γ΄ πληθυντικό: -άντων (π.χ. λυσ**άντων**)
* **Μέση Φωνή:** Σχηματίζεται από το θέμα του αορίστου (χωρίς αύξηση) και τις καταλήξεις:
* β΄ ενικό: -αι (π.χ. λῦσ**αι**)
* γ΄ ενικό: -άσθω (π.χ. λυσ**άσθω**)
* β΄ πληθυντικό: -ασθε (π.χ. λύσ**ασθε**)
* γ΄ πληθυντικό: -άσθων (π.χ. λυσ**άσθων**)
* **Παθητική Φωνή:** Σχηματίζεται από το θέμα του παθητικού αορίστου (χωρίς αύξηση) και τις καταλήξεις:
* β΄ ενικό: -ηθι (π.χ. λύθ**ηθι**)
* γ΄ ενικό: -ήτω (π.χ. λυθ**ήτω**)
* β΄ πληθυντικό: -ητε (π.χ. λύθ**ητε**)
* γ΄ πληθυντικό: -έντων (π.χ. λυθ**έντων**)
**3. Προστακτική Παρακειμένου:**
Είναι πολύ σπάνια και συναντάται κυρίως σε ορισμένα ρήματα, όπως το οἶδα (οἶσθι, οἶστω).
