Η τρίτη κλίση στην Αρχαία Ελληνική είναι ίσως η πιο πλούσια και ταυτόχρονα η πιο απαιτητική από τις τρεις κλίσεις των ουσιαστικών. Περιλαμβάνει ουσιαστικά και των τριών γενών (αρσενικά, θηλυκά, ουδέτερα) και χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία καταλήξεων και θεμάτων. Το κλειδί για την σωστή κλίση ενός ουσιαστικού της τρίτης κλίσης είναι η εύρεση του θέματός του.
Για να βρούμε το θέμα, πρέπει πάντα να κοιτάμε τη γενική ενικού. Η γενική ενικού μας δείχνει το θέμα, αφαιρώντας την κατάληξη -ος. Για παράδειγμα, το ουσιαστικό "ὁ ποιμήν" (ονομαστική ενικού) έχει γενική ενικού "τοῦ ποιμένος". Αφαιρώντας το -ος, μένει το θέμα "ποιμεν-". Πάνω σε αυτό το θέμα θα "χτίσουμε" όλες τις άλλες πτώσεις.
Οι καταλήξεις της τρίτης κλίσης είναι γενικά οι εξής:
* **Ενικός Αριθμός:**
* Ονομαστική: Ποικίλλει (π.χ. -ς, -ν, -ρ, -υς, -ευς, -μα, -ος)
* Γενική: -ος
* Δοτική: -ι
* Αιτιατική: -α (για αρσενικά/θηλυκά), όμοια με την ονομαστική (για ουδέτερα)
* Κλητική: Όμοια με την ονομαστική (συνήθως), ή μερικές φορές με -ν (π.χ. ὦ ποιμήν)
* **Πληθυντικός Αριθμός:**
* Ονομαστική: -ες (αρσενικά/θηλυκά), -α (ουδέτερα)
* Γενική: -ων
* Δοτική: -σι(ν)
* Αιτιατική: -ας (αρσενικά/θηλυκά), -α (ουδέτερα)
* Κλητική: Όμοια με την ονομαστική
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι πολλά ουσιαστικά της τρίτης κλίσης παρουσιάζουν φωνηεντικές ή συμφωνικές αλλαγές στο θέμα τους κατά την κλίση, ειδικά στην ονομαστική και κλητική ενικού. Για παράδειγμα, το "τὸ σῶμα" (γεν. "τοῦ σώματος") έχει θέμα "σωματ-", αλλά στην ονομαστική το -τ- εξαφανίζεται. Άλλα παραδείγματα περιλαμβάνουν ουσιαστικά σε -ευς (π.χ. ὁ βασιλεύς, τοῦ βασιλέως), όπου το -ευ- γίνεται -εω- σε κάποιες πτώσεις. Η συστηματική εξάσκηση με παραδείγματα και η απομνημόνευση των βασικών καταλήξεων και των ιδιαιτεροτήτων κάθε τύπου θα σε βοηθήσει να κατακτήσεις την τρίτη κλίση.
