Τα μέρη του λόγου είναι οι κατηγορίες στις οποίες χωρίζονται οι λέξεις μιας γλώσσας, ανάλογα με τον ρόλο και τη λειτουργία τους μέσα στην πρόταση. Στη Νέα Ελληνική Γλώσσα, διακρίνουμε δέκα μέρη του λόγου, τα οποία χωρίζονται σε κλιτά (που αλλάζουν μορφή) και άκλιτα (που δεν αλλάζουν μορφή).
Τα κλιτά μέρη του λόγου είναι:
1. **Το Άρθρο**: Συνοδεύει το ουσιαστικό και δείχνει το γένος, τον αριθμό και την πτώση του. (π.χ. ο, η, το)
2. **Το Ουσιαστικό**: Ονομάζει πρόσωπα, ζώα, πράγματα, ιδιότητες, ενέργειες, καταστάσεις. (π.χ. μαθητής, σκύλος, τραπέζι)
3. **Το Επίθετο**: Προσδιορίζει ένα ουσιαστικό και του αποδίδει μια ιδιότητα. (π.χ. καλός, όμορφος)
4. **Η Αντωνυμία**: Αντικαθιστά ένα ουσιαστικό ή μια ολόκληρη φράση. (π.χ. εγώ, αυτός, κανείς)
5. **Το Ρήμα**: Εκφράζει μια ενέργεια, μια κατάσταση ή μια ιδιότητα. (π.χ. γράφω, κοιμάμαι, είμαι)
6. **Η Μετοχή**: Είναι μια μορφή του ρήματος που λειτουργεί ως επίθετο ή επίρρημα, συνδυάζοντας χαρακτηριστικά και των δύο. (π.χ. γράφοντας, γραμμένος)
Τα άκλιτα μέρη του λόγου είναι:
7. **Το Επίρρημα**: Προσδιορίζει ένα ρήμα, ένα επίθετο ή ένα άλλο επίρρημα, δίνοντας πληροφορίες για τον τρόπο, τον τόπο, τον χρόνο κ.ά. (π.χ. γρήγορα, εδώ, τώρα)
8. **Η Πρόθεση**: Συνδέει λέξεις ή φράσεις και φανερώνει σχέσεις μεταξύ τους. (π.χ. σε, με, για)
9. **Ο Σύνδεσμος**: Συνδέει λέξεις, φράσεις ή προτάσεις. (π.χ. και, αλλά, γιατί)
10. **Το Επιφώνημα**: Εκφράζει συναισθήματα, επιφωνήματα ή μιμήσεις ήχων. (π.χ. αχ!, ουφ!, μπαμ!)
Η σωστή κατανόηση των μερών του λόγου είναι θεμελιώδης για την ανάλυση και τη σύνταξη της πρότασης, καθώς και για την ορθή χρήση της γλώσσας.
