Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, ανεξάρτητα από το μέγεθος ή την πολυπλοκότητά τους, αποτελούνται από κύτταρα, τα οποία αποτελούν τη βασική δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής. Η κύρια διάκριση μεταξύ των οργανισμών έγκειται στον αριθμό των κυττάρων από τα οποία αποτελούνται και στον βαθμό εξειδίκευσής τους.
Οι **μονοκύτταροι οργανισμοί** χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι αποτελούνται από ένα και μόνο κύτταρο. Αυτό το μοναδικό κύτταρο είναι υπεύθυνο για την εκτέλεση όλων των ζωτικών λειτουργιών, όπως η αναπνοή, η θρέψη, η κίνηση, η απέκκριση και η αναπαραγωγή. Δεν υπάρχει καταμερισμός εργασίας μεταξύ διαφορετικών κυττάρων, καθώς το ένα και μοναδικό κύτταρο πρέπει να διαχειριστεί όλες τις ανάγκες του οργανισμού. Παραδείγματα μονοκύτταρων οργανισμών περιλαμβάνουν τα βακτήρια, τις αμοιβάδες και τα παραμήκια, τα οποία είναι συνήθως μικροσκοπικά και αόρατα με γυμνό μάτι. Η αναπαραγωγή τους είναι συχνά απλή, μέσω διχοτόμησης.
Αντιθέτως, οι **πολυκύτταροι οργανισμοί** αποτελούνται από πολλά, συχνά δισεκατομμύρια, κύτταρα. Σε αυτούς τους οργανισμούς, τα κύτταρα δεν είναι πανομοιότυπα και δεν εκτελούν όλες τις λειτουργίες. Αντίθετα, εμφανίζουν **εξειδίκευση**, δηλαδή κάθε ομάδα κυττάρων αναλαμβάνει συγκεκριμένες λειτουργίες. Για παράδειγμα, υπάρχουν κύτταρα για την πέψη, άλλα για την αναπνοή, άλλα για την κίνηση, και ούτω καθεξής. Αυτά τα εξειδικευμένα κύτταρα οργανώνονται σε **ιστούς**, οι ιστοί σε **όργανα** (π.χ., καρδιά, πνεύμονες) και τα όργανα σε **συστήματα οργάνων** (π.χ., κυκλοφορικό σύστημα, αναπνευστικό σύστημα). Αυτή η ιεραρχική οργάνωση επιτρέπει μεγαλύτερη πολυπλοκότητα, αποτελεσματικότητα και μέγεθος. Οι άνθρωποι, τα ζώα, τα φυτά και οι μύκητες είναι παραδείγματα πολυκύτταρων οργανισμών, οι οποίοι μπορούν να φτάσουν σε εντυπωσιακά μεγέθη και να επιδεικνύουν σύνθετες συμπεριφορές και δομές. Η αναπαραγωγή τους είναι συνήθως πιο πολύπλοκη, περιλαμβάνοντας συχνά σεξουαλική αναπαραγωγή.